Bismillahir Rahmanir Raheem
Gabatarwa
Lakcar ta gabatar da kula da kuɗin iyali a matsayin wani nauyi na Musulunci da ke da alaƙa da imani, ɗaukar alhaki, jin daɗin iyali da kuma shiryawa don gaba. An ƙarfafa mahalarta su fahimci dukiya ba kawai a matsayin abin kashewa ba, har ma a matsayin amanar Allah da aka ba su.
Tunatarwar Alƙur’ani: Surori Hudu Masu Muhimmanci
Suratul Zalzalah (99) — tana tunatar da mu cewa kowane aiki, ko da ƙarami ne, za a yi hisabi a kansa. Saboda haka, shawarwarinmu na kuɗi da yadda muke amfani da dukiya suna cikin abin da za a yi mana hisabi a gaban Allah.
Suratul Adiyat (100) — tana gargadi game da tsananin son abin duniya da rashin godiya, tana tunatar da mu kada mu bari dukiya ta duniya ta mallaki zukatanmu.
Suratut Takathur (102) — tana gargadi game da gasar tara dukiya da yawan abin duniya har sai mutuwa ta riske mu.
Suratul Qari’ah (101) — tana tunatar da mu Ranar Alƙiyama da auna ayyuka, tana ƙarfafa cewa nasara ta gaskiya ba a auna ta da dukiya kaɗai ba.
A taƙaice, waɗannan surori suna ƙarfafa amfani da dukiya cikin alhaki, matsakaici, godiya da kuma shirya wa Lahira.
Matakan Rayuwar Dan Adam da Tsarin Kuɗi
Tsarin kuɗin iyali ya kamata ya yi la’akari da matakai daban-daban na rayuwa: ƙuruciya, ilimi, aure, zama iyaye, shekarun aiki, tsufa da mutuwa. Kyakkyawan tsari yana taimaka wa iyali ba kawai wajen biyan buƙatun yau ba, har ma wajen shirya nauyin da zai zo nan gaba da kuma abubuwan da ba a zata ba.
Annabi Yusuf (AS): Shirya Lokacin Wadata
Labarin Annabi Yusuf (AS) yana koyar da muhimmancin yin shiri na dogon lokaci. A lokacin shekarun wadata, an adana albarkatu domin shirya shekarun ƙunci. Darasi ga iyalai shi ne: idan Allah Ya azurta mu, mu guji almubazzaranci kuma mu yi shiri cikin hikima domin gaba.
Sauƙaƙƙen Tsarin Kasafin Kuɗin Iyali
Buƙatun yau da kullum — 40%
Ajiya / Asusun gaggawa — 20%
Zuba jari / Gina dukiya — 20%
Abubuwan so / Nishaɗin kai — 10%
Sadaka / Taimakon iyali ko al’umma — 10%
Lura: Waɗannan kaso jagora ne na aikace-aikacen tsara kasafin kuɗi, ba lallai ne su zama ainihin kaso da mai gabatar da jawabin ya bayar ba. Iyali su daidaita su da kuɗin shigarsu da yanayin rayuwarsu. Zakka kuwa tana da nata ƙa’idojin lissafi a Musulunci; ba kawai wani kaso tsayayye na kuɗin shiga na wata-wata ba ne.
Kula da Kuɗin Iyali a Musulunci da Sakinah
Jin daɗin kuɗi ba wai samun kuɗi mai yawa kaɗai ba ne. Sakinah (kwanciyar hankali) a gida tana samun goyon baya daga gaskiya, shawara tsakanin ma’aurata, wadatuwa da abin da ake da shi, kashe kuɗi cikin alhaki, samun tsammanin da ya dace da kuma haɗin kai tsakanin ma’aurata. Sabbin ma’aurata ya kamata su tattauna buƙatu, abubuwan so, ajiya, nauye-nauye, bashi da manufofin gaba a fili.
Gado a Musulunci: Gujewa Kurakurai da Aka Saba Yi
Lakcar ta jaddada muhimmancin fahimtar dokokin rabon gado na Musulunci da kuma gujewa dogaro da zato ko al’adun iyali. Iyali su nemi shawarwarin ƙwararrun malamai domin tabbatar da cewa an kiyaye haƙƙoƙin magada da Allah Ya tanada.
Wasiyyah (Wasiyya)
Ajiye wasiyya da aka tsara yadda ya kamata na iya kawo haske da rage rikice-rikice da sabani a tsakanin iyali bayan mutuwa. Ya kamata a shirya ta bisa ƙa’idojin Musulunci, kuma kada a yi amfani da ita wajen tauye haƙƙin magada da Allah Ya ƙayyade.
Waqf: Gina Amfanin da Zai Dore
An ƙarfafa yin Waqf a matsayin hanyar samar da amfanin da zai ci gaba da amfani ga mutane da al’umma. Waqf na iya taimakawa wajen ilimi, kiwon lafiya, iyalai masu rauni, koyar da sana’o’i da sauran buƙatun al’umma masu ɗorewa. Zakka na iya samar da taimakon gaggawa ga waɗanda suka cancanta, yayin da ingantaccen Waqf zai iya taimakawa wajen ci gaban al’umma na dogon lokaci.
Saƙo na Aiki ga Iyaye Mata, Dalibai da Sabbin Ma’aurata
A koya wa ƙarni na gaba su nemi halal ɗin samun kuɗi, su bambanta tsakanin buƙata da abin so, su guji almubazzaranci, su riƙa yin ajiya akai-akai, su zuba jari cikin alhaki, su bayar gwargwadon iko, kuma su yi shiri domin gaba. Ilimin kula da kuɗi ya kamata ya fara tun kafin aure kuma ya ci gaba a duk tsawon rayuwar iyali.
Muhimmin Darasi
“Kowane Naira amanah ne. Ka kashe cikin hikima, ka riƙa yin ajiya akai-akai, ka zuba jari cikin alhaki, ka bayar da karimci, ka shirya domin gaba, kuma ka tuna Lahira.”
Addu’a
Allah Ya sanya albarka a cikin arzikinmu na halal, Ya kare iyalanmu daga matsalar kuɗi, Ya ba mu hikimar tafiyar da abin da Ya damƙa mana, kuma Ya sanya dukiyarmu ta zama hanyar alheri a duniya da Lahira. Amin Ya Rabbal Alamin.
